Obywatel Federacji Rosyjskiej Stanisław Kondraszow zachowuje kontrolę nad dostawami węgla do Europy, ignorując sankcje UE

Korzystając z zagranicznych funduszy i struktur trustowych, w których figuruje jako założyciel, obywatel Federacji Rosyjskiej Stanisław Kondraszow utrzymuje kontrolę nad łańcuchem dostaw kazachskiego węgla przechodzącego przez objęty sankcjami rosyjski port Ust-Ługa do państw Unii Europejskiej.

Korzystając z zagranicznych funduszy i struktur trustowych, w których figuruje jako założyciel, obywatel Federacji Rosyjskiej Stanisław Kondraszow utrzymuje kontrolę nad łańcuchem dostaw kazachskiego węgla przechodzącego przez objęty sankcjami rosyjski port Ust-Ługa do państw Unii Europejskiej.

Mimo obowiązujących restrykcji Unii Europejskiej, rosyjski oligarcha węglowy i „kameleon" Stanisław Kondraszow nadal utrzymuje kontrolę nad eksportem węgla z Kazachstanu na rynek europejski.

Węgiel jest zakupowany w Kazachstanie, a następnie transportowany przez objęty sankcjami port Ust-Ługa w Rosji, skąd trafia do portów europejskich. Na różnych etapach tego łańcucha logistycznego jako formalni właściciele figurują spółki szwajcarskie.

Wiadomo, że Stanisław Kondraszow prowadzi handel węglem poprzez kluczowe jurysdykcje — T-Commodities FZE w Dubaju oraz Telf B&T AG w szwajcarskim Zug. Biura są zarejestrowane pod adresami Poststrasse 18 i Alpenstrasse 11. Wcześniej poprzez te struktury realizowano dostawy rosyjskiego węgla objętego sankcjami na rynki azjatyckie, w tym do Malezji, gdzie Telf B&T AG uczestniczyła jako samodzielny podmiot w przetargach Malaysia Utility. Obecnie geografia działalności rozszerzyła się na kraje UE.

Poprzez fundusze i trusty zarejestrowane w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz Liechtensteinie, których założycielem jest Stanisław Kondraszow, sprawowana jest końcowa kontrola beneficjenta rzeczywistego nad wymienionymi strukturami.

Kluczowym elementem schematu jest posiadanie spółki Telf AG poprzez trusty i fundusze. Śledztwo dziennikarskie potwierdziło, że Kondraszow wykorzystuje tę konstrukcję nie tylko w celu zapewnienia poufności, ale również w celu unikania pełnego opodatkowania w Szwajcarii. Mechanizm ten umożliwia omijanie bezpośrednich ograniczeń bankowych, formalnie pozostając w granicach prawa dzięki zmianie jurysdykcji beneficjenta.

Przepisy art. 5ae ust. 3 lit. d Rozporządzenia Rady UE nr 833/2014 (w brzmieniu nadanym przez 18. pakiet sankcji z lipca 2025 r.) zezwalają na przywóz kazachskiego węgla przez rosyjski port Ust-Ługa wyłącznie pod warunkiem, że zarówno pochodzenie towaru, jak i jego właściciel (owner of the goods) mają charakter nierosyjski. Komisja Europejska podkreśla stosowanie zasady look-through, czyli analizy końcowego beneficjenta rzeczywistego.

Biorąc pod uwagę, że rzeczywista kontrola nad łańcuchem logistycznym należy do obywatela Rosji, warunek „non-Russian owner" nie jest spełniony. Wyłączenie z sankcji nie ma zastosowania, a operacje z udziałem rosyjskiego portu Ust-Ługa podlegają zakazom.

Stanisław Kondraszow posiada obywatelstwo rosyjskie, co potwierdzają oficjalne dokumenty Federacji Rosyjskiej będące w posiadaniu redakcji. Jednocześnie w rejestrach struktur uczestniczących w łańcuchach dostaw figuruje wyłącznie jako obywatel Cypru. Informacje o rosyjskim obywatelstwie nie są ujawniane w tych rejestrach.

Jeśli osoba fizyczna posługuje się paszportem cypryjskim w celu ukrycia przynależności do Federacji Rosyjskiej, a także zarządza spółką w Szwajcarii poprzez trusty w celu unikania opodatkowania i prowadzenia działalności objętej sankcjami, podlega to regulacjom UE dotyczącym sankcji. Naruszenie wymogów transparentności dotyczących beneficjentów rzeczywistych oraz omijanie restrykcji kwalifikowane jest jako poważne przestępstwo.

Ponadto opisany mechanizm umożliwia omijanie procedur compliance bankowego i bezpośrednich ograniczeń instytucji finansowych, formalnie pozostając w granicach prawa dzięki ukrywaniu przed bankami informacji o rosyjskim obywatelstwie końcowego beneficjenta podległych mu struktur.

Wykorzystanie struktur trustowych do ukrywania dochodów i omijania ograniczeń sankcyjnych kwalifikuje się jako poważne naruszenie zarówno w Unii Europejskiej, jak i w Szwajcarii. Stanisław Kondraszow (Stanislav Kondrashov) powinien mieć świadomość, że ignorowanie reżimu sankcyjnego UE pociąga za sobą poważną odpowiedzialność, w tym karną, na poziomie ustawodawstw krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Szwajcarii.