Περιοχή Μελέτης του Έργου MONALISA – Δελτίο Τύπου

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης συντονίζουν τις Δράσεις για την Αντιμετώπιση της Υποβάθμισης Εδαφών στα Αστερούσια Όρη της Κρήτης

Ηράκλειο Κρήτης – 15 Φεβρουαρίου, 2026 – Το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΠΚ-ΜΦΙΚ) και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) συντονίζουν από κοινού τις δράσεις του έργου MONALISA στην περιοχή των Αστερουσίων, περιοχή μελέτης του έργου . Το έργο MONALISA, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τα Εδάφη (EU Soil Mission), φέρνει κοντά πρωτοπόρους από ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων και επαγγελματικών κλάδων, από τη βιομηχανία και την πολιτική έως τη δημόσια διοίκηση, την έρευνα και την ακαδημαϊκή κοινότητα, από ολόκληρη την Ευρώπη και τη Μεσόγειο. Πρωταρχικός στόχος του έργου είναι να εντοπίσει και να προωθήσει καινοτόμες λύσεις προσαρμοσμένες για την πρόληψη και αναστροφή της υποβάθμισης της γης και της ερημοποίησης (ΥΓΕ), αναδεικνύοντας παράλληλα την κοινωνικοοικονομική και περιβαλλοντική τους αξία και αποτελεσματικότητα. Το έργο συντονίζει το Πανεπιστήμιο του Sassari (UNISS).

Αστερούσια Όρη: Αντιμέτωπα με περιβαλλοντικές προκλήσεις

Εκτείνονται στο νότιο τμήμα της Π.Ε. Ηρακλείου της Κρήτης και χαρακτηρίζονται από ορεινό ανάγλυφο και ένα μωσαϊκό φυσικών και αγροτικών τοπίων. Οι κύριες χρήσεις γης στην περιοχή περιλαμβάνουν την ξηρική καλλιέργεια και την κτηνοτροφία, με έμφαση στην εκτροφή αιγοπροβάτων. Παρά το θερμό μεσογειακό κλίμα, ο υψηλός ρυθμός εξατμισοδιαπνοής περιορίζει σημαντικά τη διαθεσιμότητα νερού και επηρεάζει αρνητικά την αγροτική παραγωγή. Βασικοί παράγοντες υποβάθμισης του εδάφους στα Αστερούσια είναι η εντατικοποίηση συγκεκριμένων χρήσεων γης (ιδίως η βόσκηση), οι πυρκαγιές, η διάβρωση, καθώς και οι επιπτώσεις από την ξηρασία και την κλιματική αλλαγή.

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης συντονίζουν τις προσπάθειες γύρω από την Περιοχή Μελέτης των Αστερουσίων

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΠΚ – ΜΦΙΚ) και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) συντονίζουν από κοινού τις δράσεις στην περιοχή μελέτης των Αστερουσίων στο πλαίσιο του έργου MONALISA. Οι προσπάθειές τους επικεντρώνονται στην εφαρμογή και αξιολόγηση ποικίλων Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (Nature-based Solutions – NbS), αξιοποιώντας πρακτικές αποκατάστασης και γεωργικές πρακτικές διατήρησης εδαφών.

Στο επίκεντρο του έργου βρίσκονται οι διαδικασίες συμμετοχικού σχεδιασμού οι οποίες περιλαμβάνουν, εκτός των άλλων, δράσεις υλοποίησης και αξιολόγησης σε σύμπραξη με τους τοπικούς φορείς ώστε να διασφαλιστούν η αποτελεσματικότητα, η συνάφεια και ο ουσιαστικός αντίκτυπος των λύσεων.

Στο πλαίσιο των εν εξελίξει δραστηριοτήτων του έργου MONALISA πραγματοποιήθηκε επίσκεψη πεδίου στα Αστερούσια Όρη τον Απρίλιο του 2025. Στην επίσκεψη αυτή συμμετείχαν αντιπρόσωποι από 14 εταίρους του έργου MONALISA, κατά τη διάρκεια της οποίας προτάθηκαν και συζητήθηκαν πιθανές λύσεις για τη μείωση της ΥΓΕ, βάσει των χαρακτηριστικών των περιοχών στόχων. Η εμπλοκή των τοπικών κοινοτήτων και των ενδιαφερόμενων φορέων είναι κρίσιμη για την επιτυχία του έργου και, για τον λόγο αυτό, μεταφέρθηκε γνώση από άλλες περιοχές της Μεσογείου σχετικά με τις τεχνικές και μεθοδολογίες συμμετοχικού σχεδιασμού. Διαβάστε περισσότερα στον ιστότοπο του έργου: Η περιοχή μελέτης των Αστερουσίων.

Συνεργαζόμενοι φορείς του MONALISA
Universita Degli Studi Di Sassari (UNISS); Universita Degli Studi Di Roma La Sapienza (Sapienza); Panepistimio Kritis (UoC); Centro De Investigacion Ecologica Y Aplicaciones Forestales (CREAF); Hellenic Society For The Protection Of Nature (HSPN); Ethniko Kentro Erevnas Kai Technologikis Anaptyxis (CERTH); Istituto Superiore Per La Protezione E La Ricerca Ambientale (ISPRA); Consiglio Nazionale Delle Ricerche (CNR); Institut Des Regions Arides (IRA); Centre International De Hautes Etudes Agronomiques Mediterraneennes (CIHEAM); Agricolus Agritech Spain Sl (Agricolus); Fondazione Medes (MEDES); We World-Gvc Organizzazione Non Lucrativa Di Utilita' Sociale (WeWorld); Aarhus Universitet (AU); Asociacion Adroches Para El Desarrollo Rural De La Comarca De Los Pedroches (ADROCHES); Universitatea Din Bucuresti (UniBuc); Inosens DOO Novi Sad (InoSens); Cooperativa Produttori Arborea - Societa Agricola (CoopArb); Ente Parco Nazionale Alta Murgia (AltaMurgia); Reseau Pour La Recherche Internationale Sur La Desertification (DNI); Commissariat Regional Au Developpement Agricole De Medenine (CRDA); Universitat Basel (UNIBASE); Universite De Geneve (UNIGE).

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε με:
Giovanna Seddaiu, Συντονίστρια Έργου (UNISS), [email protected] , [email protected] Μιχάλης Προμπονάς, Συντονιστής Περιοχής Μελέτης Αστερουσίων Ορέων (UoC-NHMC), [email protected]
Ξανθή Χαντζηστρούντσιου , Συντονίστρια Επικοινωνίας Περιοχής Μελέτης Αστερουσίων Ορέων (HSPN), [email protected]
Maja Sremački, Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Προβολής Έργου (InoSens) [email protected]